اهمیت توجه به دانش آموزان و احترام به آنها در کلاس درس
هنگامی که از دانشآموزان میخواهید به سؤالی پاسخ دهد یا میخواهید سؤال او را بفهمید، به طور طبیعی تمایل دارد به او نزدیک شوید. وقتی این کار را میکنید، چه اتفاقی میافتد؟ هرقدر شما به او نزدیکتر شوید، صدای پاسخ یا سوال او آهستهتر خواهد شد. وقتی که شما به او نزدیک میشوید، او دلیلی برای اینکه بلند صحبت کند، نمییابد. این امر در نهایت منجر به این خواهد شد که شما به مکالمۀ دو نفره میپردازید و بقیۀ کلاس احساس میکنند که کنار گذاشته شدهاند.
علاوه برآن، چه اتفاق دیگری ممکن است بیفتد؟ زاویۀ دید و ارتباط چشمی شما با بقیۀ کلاس از بین میرود، و به دنبال آن، ارتباط غیر کلامی شما نیز با کلاس از بین خواهد رفت.
اگر بقیۀ دانشآموزان نتوانند آنچه را که دانشآموز مورد نظر میگوید بشنوید، اگر آنان ارتباط چشمی با شما را از دست بدهند، و در نتیجه خود را در جریان بحث احساس نکنند، توجه آنها به جای دیگری معطوف خواهد شد. اغلب نتیج این «جای دیگر» بودن، معلم را به اعمال موازین انضباطی وامی دارد، در حالی که اصلاً چنین چیزی نباید اتفاق بیفتد.
دانشآموزان را در جریان مباحث کلاس نگاه دارید. هنگامی که از دانشآموزی پاسخ سوالی را میخواهید، از او دور بایستید. این کار او را وادار میکند که صدایش را بلند کند، به اندازهای که از سمت دیگر کلاس قادر به شنیدن حرفهایش باشید در این صورت، همانطور که میتوانید صدای او را بشنوید، قادر خواهید بود حرفهای دیگر دانشآموزان را هم بشنوید.
آرام، خونسرد و حرفهای برخورد کنید
تأدیب دانشآموزان را با خونسردی انجام دهید. این نکته چنان اهمیتی دارد که شاید کلام من یارایی تأکید لازم روی آن نداشته باشد. قدرت هیجان خود را برای مواقع لازم ذخیره کنید، برای سخنرانیهای مهیج و با روح و یا مباحث کلاسی مهیج. برخوردهایی حرفهای، مؤدب و در عین حال استوار و محکم داشته باشید. حتی یک بچۀ بیادب مستحق احترام است. مأمور پلیسی که وسیلۀ نقلیۀ شما را به خاطر سرعت غیر مجاز متوقف میکند، حق اجرای قانون انتظامی دولتی را دارد، یعنی صدور برگۀ جریمه، ولی حق تحقیر و رجزخوانی و سرزنش شما را ندارد.
شما نیز هنگامی که خود دانشآموزی تخلف میکند، وظیفۀ خود را به صورت اجرای برنامۀ انضباطی انجام دهید. از فریاد زدن، با حرکت انگشت تهدید کردن، نگاههای تهدیدآمیز، تعابیر نیشدار و غیره اجتناب کنید. اجرای برنامۀ انضباطی با خونسردی، دانشآموز متخلف را متوجه ارتباط رفتارش با نتیجۀ منطقی ناشی از آن میکند. در این صورت، احتمال کمتری میرود که رابطۀ جاری و معمولی بین شما تضعیف شود. به خاطر داشته باشید که ماجرای انضباطی تمام خواهد شد، ولی شما و دانشآموزانتان باید تا پایان سال تحصیلی با هم کار کنید.
هیچ نویسندهای که دربارۀ موضوع ایجاد نظم و انضباط مطلبی نوشته باشد، نمیشناسم و یا هیچ تئوری انضباطی را ندیدهام که از برخورد خونسرد و حرفهای معلم به هنگام تأدیب دانشآموز چشمپوشی کرده باشد. اگر اجازه دهید که دانشآموزانتان شما را از «حال طبیعی خارجکنند» و یا از «کوره به در ببرند»، دیگر برآنها تسلط نخواهید داشت! خواه معلم یک زن 48 کیلویی باشد یا یک مرد 100 کیلویی. در هر حال، برداشت دانشآموزان دربارۀ تنها فرد بالغ کلاس درس به عنوان کسی که بر کلاس تسلط ندارد، مایۀ وحشت است. شما که معلم هستید، به عنوان عامل مسلط بر کلاس، در نظر گرفته شدهاید.
دلیل دیگر برای داشتن برخورد خونسردانه و حرففهای این است که رفتار شما هنگام تأدیب دانشآموزان برای آنها الگوست. رفتار، صدا، منش، صداقت، وقتشناسی، ثبات، عدالت و .... خود را منضبط کنید (استفانیچ و بل 1995، ص20). دانشآموزان علاوه بر مقررات ویژهای که ارائه میدهید نحوۀ اجرایی این مقررات را نیز خواهند آموخت. هنگامی که خونسردی خود را از دست میدهید، درس ناخواستۀ شما یعنی «از کوره در رفتن» بهتر و بیشتر از درس «برقراری انضباط» که مورد نظر مطلوب شما است، در خاطرهها خواهد ماند.
هنگامی که به ترتیب دانشآموزان میپردازید، از چگونیگی عملکرد خود آگاه باشید (دیگران یعنی دانشآموزانکاملاً از این امر آگاهند)؛ من این را بهطور قطع ضمانت میکنم. برای تأدیب دانشآموزان با ایجاد حداقل ناآرامی و اغتشاش ممکن در کلاس، توانایی خود را افزایش دهید. خونسردی معلم نتیجۀ دیگری نیز دارد؛ جلب رضایت دانشآموزان. دانشآموزان یکی از خصوصیات بهترین معلم را، خونسردی در جریان توبیخ فرد خطاکار میدانند. (لویس و لووگرو 1984)
با تأدیب کردن به روش خونسردانه و حرفهای میتوانید به هدف خود برسید، در غیر این صورت هیچ چیز محقق نخواهد شد.
به دانشآموزان توجه کنید و تلاش کنید تا این توجه را نشان دهید
آیا اشاره به این نکته واقعا مورد نیاز است؟ بلی و خیر. مطمئناً تعداد زیادی از معلمان معتقدند که به دانشآموزانشان علاقمند هستند، در غیر اینصورت چه دلیلی برای معلم شدنشان وجود دارد؟ گفتنی است که علاقمندی به دانشآموزان باید آشکار شود، تا تأثیر مثبتی بر رفتار دانشآموزان داشته باشد، نه اینکه صرفاً معلم احساس کند. چه بسیارند عرصههای دیگر روابط انسانی، همانند زناشویی که توأم با رنج و ناراحتی است؛ چرا که با وجود احساساتی مانند عشق، علاقه و احترام، اما تلاش ناچیزی در جهت آشکار ساختن این عواطف- به طوری که قابل لمس باشد- صورت میگیرد. آیا این نشان نمیدهد که ما فکر میکنیم احساسات دیگران همانگونه است که عمل میکنند؟ به طور مسلم اگر احساسات خود را به صورت مشخص و محسوس ابراز کنیم، چندان ضرور نخواهیم کرد. آن گلهای سرخ را بفرستید، آن مکالمۀ تلفنی بخصوصی را انجام دهید، آن غذای مخصوص را آماده کنید.
در مورد آموزش و پرورش نیز همین امر صادق است. پالونسکی (1997) اظهار میدارد: اهمیت مهارتهای دو جانبۀ افراد از مهارتهای آموزشی در مدیرت کلاس بیشتر است. یکی از مهارتهای دو جانبه، علاقهمندی و تفهیم وجود این علاقه است که به عنوان یکی از عناصر مهم پیشگیری از مشکلات رفتاری به شمار میآید.
چگونه معلمان میتوانند علاقۀ خود را نشان دهند؟ سلام و احوالپرسی با دانشآموزان هنگام ورود آنان به مدرسه یا کلاس درس شروع خوبی است، علاوه بر اینها معلم میتواند علاقۀ خود را به کاربرد منظم پیشنهادهای ارائه شده در این بخش، از قبیل «در نظر گرفتن رفتارهای خوب و مطلوب دانشآموزان»، «پیام من به جای تو» و «بیان تشکر از آنان» نشان دهد.
جایی که معلمان علاقهمند هستند و علاقۀ خود را ابراز میدارند، برداشت دانشآموزان از مدرسه، مکانی خوب و مطلوب است. اینجا مکانی است که دانشآموزان در آن بودن را دوست دارند. اینجا پر از افرادی است که دانشآموزان مایلند آنها را در اطراف خود ببیند. هنگامی که مدرسه یک مکان مطلوب شود، موقعیتی فراهم میگردد تا:
1- مشکلات انضباتی کمتری بروز کند.
2- در به کارگیری فنون مدیریت مدرسه موفقتر باشد.
توجه داشته باشید که «برداشت دانشآموزان از مدرسه به عنوان مکانی مطلوب» شرط استفاده از «واقیعت درمانی گلاسر» است (به این مقاله در بخش سوم مراجعه کنید).
این اصل مورد قبول همه است که کمی «پیشگیری بهتر از مقدار زیادی معالجه و درمان است.» در نهایت، هیمن و دیالساندرو (1985،ص 42) اظهار میکنند که «معلمان با ابراز علاقه ... میتوانند از همان مرحله نخست به هدف پیشگیری از وقوع مشکلات انضباطی نزدیک شوند.»
دريك جلسه ي 45 دقيقه اي كتاب بنويسيم اول ابتدايي جهت دست ورزي وآموزش جهت نوشتن حروف الفبارامي توان به اين گونه تقسيم نمود.(براساس تجربه ي 10 ساله تدريس پايه ي اول ):
این وبلاگ درتاریخ 8/3/86 توسط محمدرضا ابوالحسنی ساكن روستاي نرگان مدیر دبستان بعثت پیربکران استان اصفهان دارای مدرک کارشناسی آموزش ابتدایی راه اندازی شد.دراین وبلاگ مطالب آموزشی کلاس اول تا ششم ابتدایی همراه باسرگرمی های متنوع قرارداده خواهدشدوهمچنین به سوالات شما درباره ی دانش آموزان مقطع ابتدایی پاسخ داده می شود.